Przejdź do treści

Decydujący moment dla Europy: Naprawa i przygotowanie na następną generację

2020.05.28 Decydujący moment fotoKomisja Europejska przedstawiła 27 maja wniosek w sprawie kompleksowego planu odbudowy. Aby proces tej odbudowy przebiegał w sposób zrównoważony, równy, solidarny i sprawiedliwy we wszystkich państwach członkowskich, Komisja Europejska proponuje utworzenie nowego narzędzia służącego odbudowie Next Generation EU, wbudowanego w skuteczny, nowoczesny i odnowiony długoterminowy budżet UE. Komisja przedstawiła również dostosowany program prac na 2020 r., nadając priorytet działaniom niezbędnym do przyspieszenia odbudowy i odporności Europy.

Pandemia wywołana koronawirusem wstrząsnęła Europą i światem, testując wytrzymałość systemów opieki zdrowotnej i społecznej, społeczeństwa i gospodarki, a także naszego sposobu wspólnego życia i pracy. W celu ochrony życia i środków utrzymania, naprawy jednolitego rynku, a także rozpoczęcia trwałej i udanej odbudowy, Komisja Europejska proponuje wykorzystanie pełnego potencjału budżetu UE. Narzędzie Next Generation EU w wysokości 750 mld euro oraz ukierunkowane wzmocnienie długoterminowego budżetu UE na lata 2021–2027 zwiększą finansowy potencjał budżetu UE do 1,85 bln euro.

Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen powiedziała: Plan odbudowy zmienia to ogromne wyzwanie, przed którym stoimy, w szansę, nie tylko przez wsparcie odbudowy, lecz również przez inwestowanie w przyszłość. Europejski Zielony Ład oraz cyfryzacja przyczynią się do zwiększenia zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, podniesienia odporności społeczeństwa i poprawy stanu środowiska. To decydujący moment dla Europy. Nasza gotowość do działania musi sprostać wyzwaniom, przed którymi wszyscy stoimy. Next Generation EU to nasza ambitna odpowiedź.

 

Komisarz Johannes Hahn, odpowiedzialny za budżet UE, powiedział: Nasz wspólny budżet jest centralnym elementem europejskiego planu odbudowy. Dodatkowy potencjał narzędzia Next Generation EU oraz wzmocnione wieloletnie ramy finansowe pozwolą na wspieranie państw członkowskich i gospodarki. Dzięki sile solidarności Europa stanie się bardziej konkurencyjna, odporna i suwerenna.

Wiceprzewodniczący Maroš Šefčovič, odpowiedzialny za stosunki międzyinstytucjonalne i prognozowanie, powiedział: Odbudowa będzie wymagała wyznaczenia wyraźnych kierunków polityki. Zmieniony program prac, odzwierciedlający nową rzeczywistość, pokazuje, że wszystkie nasze działania skupimy na przezwyciężeniu kryzysu, rozruszaniu gospodarki i umieszczeniu Unii Europejskiej na drodze do stabilnej, zrównoważonej i sprawiedliwej odbudowy. Wyjdziemy z tego silniejsi.

INWESTOWANIE NA NASTĘPNĄ GENERACJĘ

Uzupełniając wysiłki podejmowane na szczeblu krajowym, budżet UE ma wyjątkowy potencjał aktywizacji sprawiedliwej odbudowy społeczno-gospodarczej, naprawy i ożywienia jednolitego rynku, zagwarantowania równych warunków działania oraz wsparcia pilnych inwestycji, w szczególności w transformację ekologiczną i cyfrową, które mają kluczowe znaczenie dla przyszłego dobrobytu i odporności Europy.

Next Generation EU pozyska środki finansowe przez tymczasowe zniesienie pułapu zasobów własnych do 2,00% dochodu narodowego brutto UE, umożliwiając Komisji wykorzystanie jej silnego ratingu kredytowego do zaciągnięcia pożyczek w wysokości 750 mld euro na rynkach finansowych. Te dodatkowe środki będą przekazywane za pośrednictwem programów UE i zostaną spłacone w dłuższym okresie czasu z przyszłych budżetów UE – nie wcześniej niż w 2028 r. i nie później niż w 2058 r. Aby cel ten mógł być realizowany wspólnie i w sposób sprawiedliwy, Komisja proponuje szereg nowych zasobów własnych. Ponadto, aby dofinansowanie było dostępne jak najszybciej i mogło zostać wykorzystane na najpilniejsze potrzeby, Komisja proponuje zmienić obecne wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 w celu udostępnienia dodatkowych 11,5 mld euro już w 2020 r.

Środki pozyskane dla Next Generation EU zostaną zainwestowane w trzy filary:

1. Wsparcie dla państw członkowskich dzięki inwestycjom i reformom:

  • Nowy Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w wysokości 560 mld euro zapewni wsparcie finansowe na inwestycje i reformy, w tym te dotyczące transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz odporności gospodarek krajowych, łącząc je z priorytetami UE. Instrument ten będzie wbudowany w semestr europejski. Będzie on zawierał zapewniający dotacje fundusz obejmujący do 310 mld euro i będzie w stanie udostępnić do 250 mld euro w postaci pożyczek.Wsparcie będzie dostępne dla wszystkich państw członkowskich, ale skoncentrowane na najbardziej dotkniętych obszarach Unii oraz tam, gdzie potrzeby w zakresie odporności są największe.
  • 55 mld euro środków uzupełniających dotychczasowe programy polityki spójności między chwilą obecną a 2022 r. w ramach nowej inicjatywy REACT-UE, przydzielane na podstawie dotkliwości skutków społeczno-gospodarczych kryzysu, w tym poziomu bezrobocia wśród młodych ludzi i względnego dobrobytu państw członkowskich. 
  • Wniosek w sprawie wzmocnienia Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji kwotą 40 mld euro, aby pomóc państwom członkowskim w przyspieszeniu przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu.
  • Zasilenie Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich kwotą 15 mld euro w celu wsparcia obszarów wiejskich w zakresie niezbędnych zmian strukturalnych zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem oraz w celu osiągnięcia ambitnych celów zgodnych z nową strategią na rzecz bioróżnorodności i strategią „od pola do stołu”.

2. Pobudzanie gospodarki UE poprzez zachęcanie do inwestycji prywatnych:

  • Nowy Instrument Wsparcia Wypłacalności zmobilizuje zasoby prywatne w celu pilnego wsparcia rentownych przedsiębiorstw europejskich z najbardziej dotkniętych sektorów, regionów i państw.Zacznie działać już w 2020 r. i będzie dysponować budżetem w wysokości 31 mld euro, docelowo uwalniając 300 mld euro pomocy na wypłacalność dla przedsiębiorstw ze wszystkich sektorów gospodarki i przygotowując je na bardziej ekologiczną, cyfrową i odporną przyszłość.
  • Uzupełnienie InvestEU, sztandarowego europejskiego programu inwestycyjnego, do poziomu 15,3 mld euro w celu mobilizacji prywatnych inwestycji w projekty w całej Unii.
  • Nowy Instrument na rzecz Inwestycji Strategicznych włączony do programu InvestEU – w celu wygenerowania inwestycji w wysokości do 150 mld euro w zwiększanie odporności sektorów strategicznych, przede wszystkim tych związanych z transformacją ekologiczną i cyfrową, oraz kluczowych łańcuchów dostaw na rynku wewnętrznym, dzięki wkładowi w wysokości 15 mld euro z Next Generation EU.

3. Wyciągnięcie wniosków z kryzysu:

  • Nowy Program UE dla zdrowia mający na celu zwiększenie bezpieczeństwa w dziedzinie zdrowia i przygotowanie się na przyszłe kryzysy zdrowotne z budżetem w wysokości 9,4 mld euro.
  • Zasilenie kwotą 2 mld euro unijnego mechanizmu ochrony ludności, rescEU, który zostanie rozszerzony i utrwalony, aby przygotować Unię na przyszłe kryzysy i ułatwić jej reagowania na nie.
  • Kwota 94,4 mld euro na program „Horyzont Europa”, który zostanie wzmocniony, aby sfinansować niezbędne badania w dziedzinie zdrowia, odporności oraz transformacji ekologicznej i cyfrowej.
  • Wspieranie partnerów Europy na świecie dzięki dodatkowym 16,5 mld euro na działania zewnętrzne, w tym pomoc humanitarną.
  • Pozostałe programy UE zostaną wzmocnione w celu pełnego dostosowania przyszłych ram finansowych do potrzeb odbudowy i priorytetów strategicznych.Wzmocnione zostaną również inne instrumenty, czyniąc budżet UE bardziej elastycznym i reaktywnym.

Osiągnięcie do lipca szybkiego porozumienia politycznego na szczeblu Rady Europejskiej w sprawie Next Generation EU oraz ogólnego budżetu UE na lata 2021–2027 jest niezbędne, aby nadać nową dynamikę odbudowie i wyposażyć UE w potężne narzędzie umożliwiające gospodarce wyjście z kryzysu i powrót na drogę wzrostu.

POLITYCZNE PODSTAWY ODBUDOWY

Ożywienie gospodarki nie oznacza powrotu do stanu przed kryzysem, ale krok do przodu. Musimy naprawić krótkoterminowe szkody wynikające z kryzysu w sposób, który będzie również stanowić inwestycję w przyszłość. Wszystkie środki zgromadzone przez Next Generation EU będą przekazywane za pośrednictwem programów UE w długoterminowym budżecie UE:

Europejski Zielony Ład będący unijną strategią odbudowy:

  • potężna fala renowacji budynków i infrastruktury oraz gospodarka o obiegu zamkniętym, tworząca lokalne miejsca pracy;
  • wprowadzanie projektów z zakresu energii odnawialnej, w szczególności wiatrowej i słonecznej, a także uruchomienie czystej gospodarki wodorowej w Europie;
  • bardziej ekologiczny transport i logistyka, w tym instalacja miliona punktów ładowania pojazdów elektrycznych i zachęty do podróży koleją oraz ekologicznej mobilności w miastach i regionach;
  • wzmocnienie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w celu wspierania zmiany kwalifikacji, co pomoże przedsiębiorstwom tworzyć nowe możliwości gospodarcze.

Wzmocnienie jednolitego rynku i dostosowanie go do ery cyfrowej:

  • Inwestowanie w powszechniejszą i lepszą łączność, zwłaszcza w szybkie wdrożenie sieci 5G;
  • Silniejsza obecność przemysłu i technologii w sektorach strategicznych, w tym w dziedzinie sztucznej inteligencji, bezpieczeństwa cybernetycznego, superkomputerów i chmury obliczeniowej;
  • Budowanie gospodarki opartej na danych jako siły napędowej innowacji i tworzenia miejsc pracy;
  • Większa odporność w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Sprawiedliwa i integracyjna odbudowa dla wszystkich:

  • Krótkoterminowy europejski program reasekuracji świadczeń dla osób bezrobotnych (SURE) zapewni 100 mld euro na wsparcie pracowników i przedsiębiorstw;
  • Europejski program na rzecz umiejętności oraz Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej pozwolą wszystkim obywatelom UE uzyskać umiejętności cyfrowe;
  • Sprawiedliwe płace minimalne oraz wiążące środki w zakresie przejrzystości płac pomogą pracownikom w trudnej sytuacji, w szczególności kobietom;
  • Komisja Europejska intensyfikuje też walkę z uchylaniem się od opodatkowania, co pomoże państwom członkowskim generować wyższe dochody.

BUDOWANIE BARDZIEJ ODPORNEJ UE

Europa musi wzmocnić swoją strategiczną autonomię w wielu konkretnych dziedzinach, takich jak strategiczne łańcuchy wartości i silniejsze monitorowanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Aby zwiększyć gotowość i zarządzanie kryzysowe, Komisja wzmocni Europejską Agencję Leków i zwiększy rolę Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) w koordynowaniu działań służby zdrowia w kryzysie.

Odbudowa musi bez wątpienia być oparta na prawach podstawowych i pełnym poszanowaniu praworządności. Wszelkie środki nadzwyczajne muszą być ograniczone w czasie i ściśle proporcjonalne. Ocena Komisji zostanie włączona do pierwszego sprawozdania w ramach mechanizmu praworządności.

Możemy i musimy wyciągnąć wnioski z tego kryzysu, ale można to zrobić jedynie poprzez zaangażowanie obywateli, społeczności i miast. Konferencja w sprawie przyszłości Europy odegra ważną rolę w dalszym umacnianiu demokratycznych fundamentów Europy w świecie po kryzysie spowodowanym koronawirusem.

ODPOWIEDZIALNE PRZYWÓDZTWO NA ŚWIECIE

UE angażuje się w przewodzenie międzynarodowym wysiłkom na rzecz prawdziwie globalnej odbudowy, w szczególności poprzez wspólną koordynację działań z Organizacją Narodów Zjednoczonych, państwami grupy G-20 i G-7, Międzynarodowym Funduszem Walutowym, Bankiem Światowym lub Międzynarodową Organizacją Pracy. UE będzie kontynuować szczególnie ścisłą współpracę ze swoimi bezpośrednimi sąsiadami na wschodzie i południu oraz z partnerami w Afryce.

KONTEKST

We wspólnym oświadczeniu członków Rady Europejskiej przyjętym 26 marca 2020 r. wezwano Komisję Europejską do opracowania skoordynowanej strategii wyjścia, kompleksowego planu odbudowy oraz bezprecedensowych inwestycji, pozwalających na normalne funkcjonowanie społeczeństw i gospodarek oraz doprowadzenie do zrównoważonego wzrostu gospodarczego, integrującego między innymi transformację ekologiczną i cyfrową. Na podstawie tego mandatu w dniu 15 kwietnia przewodnicząca Komisji oraz przewodniczący Rady zaprezentowali, jako pierwszy krok, wspólny europejski plan działania na rzecz zniesienia środków powstrzymujących rozprzestrzenianie się koronawirusa. Przedstawiony 27 maja pakiet, oparty na odnowionym wniosku dotyczącym kolejnego długoterminowego budżetu UE i zaktualizowanym programie prac Komisji na 2020 r., dotyczy drugiej części mandatu, a mianowicie potrzeby opracowania kompleksowego planu odbudowy.

UE podjęła już wspólne, skoordynowane i zdecydowane działania, aby złagodzić skutki gospodarcze kryzysu wywołanego koronawirusem. Rozluźniliśmy nasze ramy pomocy fiskalnej i pomocy państwa, aby dać państwom członkowskim pole manewru. Wykorzystujemy wszystkie dostępne środki w budżecie UE, aby wspierać sektor opieki zdrowotnej, pracowników i przedsiębiorstwa, oraz mobilizujemy środki finansowe z rynków w celu ratowania miejsc pracy.

WIĘCEJ INFORMACJI

Komunikatu w sprawie planu odbudowy: „Decydujący moment dla Europy: Naprawa i przygotowanie na następną generację”

Komunikat w sprawie budżetu UE: “Budżet UE napędzający plan odbudowy Europy”

Dokument roboczy służb Komisji

Strona internetowa wniosków w sprawie WRF

Strona internetowa dostosowanego programu prac Komisji na 2020 r.

Strona internetowa Komisji poświęcona reakcji na koronawirusa

Pytania i odpowiedzi na temat WRF oraz Next Generation EU [dostępne wkrótce]

Zestawienie informacji 1 Budżet UE napędza plan odbudowy Europy 

Zestawienie informacji 2 Najważniejsze instrumenty wspierające plan odbudowy UE 

Zestawienie informacji 3 Finansowanie planu odbudowy dla Europy 

Zestawienie informacji 4 Dostosowany program prac Komisji na 2020 r.

Przemówienie przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen w Parlamencie Europejskim

 

Autor: Komisja Europejska