Biuro Wielkopolski w Brukseli Klub Wielkopolan w Brukseli

RYBOŁÓWSTWO

Pierwsze rozporządzenia dotyczące rybołówstwa pojawiły się we wczesnych latach 70. XX wieku. Początkowo rybołówstwo nie stanowiło osobnej polityki, podlegało pod regulacje wspólnej polityki rolnej. Dopiero od roku 1983 możemy formalnie mówić o powstaniu wspólnej polityki rybołówstwa. Rada wydała wówczas dwa rozporządzenia dotyczące rybołówstwa – 170/83 i 171/83, pierwsze z wymienionych ustanowiło wspólnotowy system ochrony i zarządzania zasobami połowowymi, drugie zaś środki techniczne dla zachowania zasobów połowowych. Wtedy też po raz pierwszy zastosowano w praktyce zasadę „względnej stabilności”.

Wspólna polityka rybołówstwa podlegała wielu zmianom, istotne reformy zostały przeprowadzone w 1992 i 2002 roku. Ostatnia reforma weszła w życie 1 stycznia 2014 r.

Główną przyczyną zainicjowania wspólnych przedsięwzięć w rybołówstwie, była i jest do dziś świadomość zagrożenia, jakie niesie ze sobą przede wszystkim zjawisko przełowienia. Celem omawianej polityki jest wspieranie dynamicznego rozwoju sektora rybołówstwa, uwzględniającego potrzeby producentów i konsumentów, jednakże przy jednoczesnej gwarancji, że europejski przemysł rybny nie będzie zagrażał zasobom mórz i ich odnawialności w perspektywie długoterminowej.

Podstawę prawną dla wspólnej polityki rybołówstwa stanowią artykuły 38-44 Traktatu o funkcjonowaniu UE. Zgodnie z art. 38 Traktatu funkcjonowaniu i rozwojowi rynku wewnętrznego produktów rybołówstwa musi towarzyszyć ustanowienie wspólnej polityki rybołówstwa. Artykuł 39 określa ogólne cele tej polityki, czyli zwiększenie wydajności, zapewnienie należytego poziomu życia ludności zajmującej się rybołówstwem, stabilizację rynku, zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw i zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów. Pozostałe artykuły ustanawiają wspólną organizację rynku (art. 40), przewidują koordynację wysiłków w zakresie badań i kształcenia zawodowego (art. 41), a także regulują zakres stosowania zasad konkurencji (art. 42). Artykuły 42 i 44 dotyczą kwestii proceduralnych.

Fundamentalnym aktem prawnym w zakresie ochrony wód na obszarze Unii Europejskiej jest Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna. Polska poprzez przyjęcie Ramowej Dyrektywy Wodnej zobligowała się, że do 2015 roku osiągnie dobry stan wód powierzchniowych i podziemnych. Badanie stanu środowiska wód śródlądowych jak i morskich jest jednym z głównych zadań Generalnej Inspekcji Ochrony Środowiska.

Unijna polityka morska i rybołówstwa finansowana jest z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, którego budżet na lata 2014-2020 wynosi około 5,749 mld euro. Fundusz ma na celu współfinansowanie projektów korzystających z krajowych źródeł finansowania. W latach 2007-2013 z Europejskiego Funduszu Rybackiego przyznano Polsce 734 093 tys. EUR. Tym razem, Polska otrzyma z funduszu środki w wysokości około 531 milionów EUR.

Morze Bałtyckie jest morzem pół-zamkniętym, jednym z najmniej słonych na świecie, a jego średnia głębokość to tylko 52,3m. Ponadto, do Morza Bałtyckiego spływa wiele europejskich rzek, które niosą często zanieczyszczenia z całej zlewni. Z tego względu w 2009 r. UE uznała, że należy wprowadzić pionierską strategię makroregionalną, która pozwoliłyby powstrzymać pogarszanie się stanu jego wód. Tzw. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego zaproponowała nowy sposób współpracy między Państwami Członkowskimi regionu nadbałtyckiego.

Strategia opiera się na współdziałaniu jednostek: rządowych, regionalnych i lokalnych, z jednoczesnym zaangażowaniem do pracy świata nauki, ośrodków badawczych, akademickich, struktur regionalnych, instytucji zarządzających programami operacyjnymi, a także sektora prywatnego. Strategia pozwala nawiązać szereg kontaktów z partnerami makroregionu, stanowi obszar do swobodnego inicjowania nowych projektów, a także do promowania na forum międzynarodowym tych już istniejących.

Od 1 lipca 2015 r. Polska obejmuje roczną prezydencję w Radzie Państw Morza Bałtyckiego. Rada Państw Morza Bałtyckiego (RPMB) to najważniejsza organizacja współpracy międzyrządowej w regionie Morza Bałtyckiego. Powołana została w 1992 roku podczas konferencji ministrów spraw zagranicznych w Kopenhadze. Członkami RPMB są wszystkie państwa leżące nad Bałtykiem, a także Islandia, Norwegia i UE.

Od 1 stycznia 2016 r. Polska będzie sprawować prezydencję w Komitecie Sterującym Partnerstwa Wymiaru Północnego ds. Transportu i Logistyki. Wymiar Północny jest to utworzona z inicjatywy UE platforma współpracy Państw Członkowskich oraz jej partnerów (Islandia, Norwegia i Rosja). Od 2007 r. podstawowymi aktami stanowiącymi o Wymiarze Północnym są: „Deklaracja dotycząca polityki Wymiaru Północnego” oraz „Dokument ramowy polityki Wymiaru Północnego”. Dokumenty zostały przyjęte na szczycie WP 24 listopada 2006 roku w Helsinkach.

Do poprawy obecnego stanu wód śródlądowych i morskich ma za zadanie przyczynić się Bałtycki Plan Działań HELCOM (BPD), którego głównym celem jest uzyskanie dobrego statusu ekologicznego Bałtyku do 2021 roku.

Więcej informacji:

http://www.msz.gov.pl/pl/polityka_zagraniczna/baltyk/

http://ec.europa.eu/fisheries/cfp/index_pl.htm

Newsletter

Zapisz się jeśli chcesz otrzymywać najświeższe informacje.